Wat is het verschil tussen temperatuurmonitoring en temperatuurmapping?

In het kort

• Mapping is een eenmalige studie van de hele ruimte; monitoring is continue bewaking op vaste punten.
• Het EU GDP-richtsnoer schrijft voor dat monitoring wordt geplaatst op basis van de mapping-resultaten, op de punten met de grootste schommelingen.
• Eén monitoringpunt zonder mapping is niet aantoonbaar de juiste plek.
• Bij wijzigingen aan de ruimte of bij seizoensinvloed kan een nieuwe mapping nodig zijn.

Wat is temperatuurmapping?

Temperatuurmapping is het gedocumenteerd meten van de temperatuurverdeling in een geconditioneerde ruimte, met als doel de plekken te vinden waar het het warmst en het koudst wordt. U plaatst daarvoor een groot aantal gekalibreerde dataloggers verspreid door de ruimte en meet over een representatieve periode onder omstandigheden die passen bij het doel van de studie. Afhankelijk van de fase kan dat leeg, beladen of gesimuleerd beladen zijn; de belading beïnvloedt de luchtstroming en daarmee de temperatuurverdeling. Het resultaat is een beeld van de hot- en coldspots, en daarmee van de plek waar permanente bewaking thuishoort.

Wat is temperatuurmonitoring?

Temperatuurmonitoring is de doorlopende bewaking met vaste sensoren tijdens de dagelijkse bedrijfsvoering. Het registreert continu of de condities op die punten binnen het toegestane bereik blijven en slaat alarm bij overschrijding. Monitoring kijkt dus naar een vast punt, gedurende de hele gebruiksduur van de ruimte.

Wat is het verschil? Een overzicht

Waarom monitoring uit de mapping volgt

De afhankelijkheid staat in de regelgeving zelf. Het EU GDP-richtsnoer schrijft voor dat de monitoringapparatuur wordt geplaatst op basis van de resultaten van de temperatuurmapping, op de punten die de grootste schommelingen ondervinden (EU GDP-richtsnoer 2013/C 343/01, §3.2.1). De mapping komt dus eerst en de monitoring volgt daaruit.

De IGJ formuleert het in dezelfde lijn: de mapping geeft inzicht in de locaties waar de permanente loggers voor continue bewaking moeten worden bevestigd. Pas wanneer de mapping heeft aangetoond waar de kritische plek zit, weet u of uw monitoringsensor wel op de juiste plaats hangt.

Bekijk de centrale richtlijnenpagina

Is temperatuurmonitoring genoeg zonder mapping?

Nee. "Wij monitoren onze koelkast al, dus een mapping is niet nodig" is de meest voorkomende misvatting rond temperatuurbeheer, en precies wat een inspectie eruit haalt.

Eén monitoringpunt zegt iets over één plek. Als die plek nooit met een mapping is onderbouwd, kan uw dagelijkse registratie er onberispelijk uitzien terwijl een warme plek bovenin de stelling, bij de verlichting of de verdamper, ongezien buiten bereik raakt. De vaste sensor ziet dat eenvoudigweg niet, omdat hij ergens anders hangt.

Een voorbeeld dat we in de praktijk vaak tegenkomen: een koelcel met één vaste voeler in het midden, waarvan de dagmetingen jarenlang netjes binnen 2-8 °C bleven. Een volledige mapping liet vervolgens een warme zone bovenin zien, nabij de verdamperuitlaat, die structureel boven de grens uitkwam. Het meetpunt klopte, alleen hing het niet op de plek die ertoe deed.

Wanneer moet u opnieuw mappen (herkwalificatie)?

Herhaling van de mapping mag risicogestuurd worden bepaald. Een nieuwe mapping is in elk geval aan de orde bij significante wijzigingen: een verbouwing of uitbreiding, een nieuwe of vervangen koelinstallatie, een andere indeling of beladingspatroon, of terugkerende afwijkingen. Ook seizoensinvloed speelt mee, want bij ruimtes die gevoelig zijn voor de buitentemperatuur kan zowel een zomer- als een wintermapping nodig zijn.

Telkens als de ruimte verandert, keert dezelfde vraag terug: bewaken we nog steeds de juiste plek? Lees wanneer herkwalificatie nodig is.

Hoeveel meetpunten heeft u nodig, en waar?

Het aantal meetpunten hangt af van volume, indeling, luchtstroming, belading en risico. Er is geen universeel wettelijk getal. De logica is steeds de moeilijkste situatie: hoeken, bij de deur, nabij warmtebronnen, en op verschillende hoogtes. Lees hoeveel meetpunten logisch zijn.

Hangt uw sensor wel op de juiste plek?

Een korte controle om in te schatten of uw monitoring onderbouwd is:

1. Is er een mappingrapport dat aantoont waar de hot- en coldspots zitten?
2. Is de locatie van uw vaste sensor daarop gebaseerd?
3. Is er na de laatste verbouwing, verhuizing of installatiewissel opnieuw gemapt?
4. Is zowel een zomer- als een wintersituatie meegenomen?

Wie kan een temperatuurmapping uitvoeren?

Een verdedigbare mapping vraagt om een vooraf vastgelegd protocol, gekalibreerde loggers met traceerbare certificaten, een onderbouwde meetopzet en een rapport dat de hot- en coldspots én de juiste monitoringslocatie vastlegt. Wij voeren dit uit voor apotheken, laboratoria, klinieken, GDP-distributeurs en MKB-bedrijven, en leveren een auditklaar rapport met ruwe data, grafieken, hot- en coldspotanalyse, kalibratiecertificaten en monitoringadvies.

Bekijk onze temperatuurmapping voor koelkasten en vriezers